Leisteen
Een natuursteen voor elke smaak
Een structuur die je met het blote oog bijna lijkt te kunnen voelen: de typische gelaagdheid, een kenmerkend eigenschap van leisteen, is slechts één van de vele eigenschappen die deze steen tot een veelzijdige vloerbedekking en een echte stijlicoon in de interieurinrichting maken. Wat leisteen zo bijzonder maakt, waar het vandaan komt en waarvoor u het kunt gebruiken? Dat en nog veel meer vertellen we u hier!
Werking en eigenschappen
Bij leisteen staat zintuiglijke waarneming hoog in het vaandel. Deze natuursteen wordt gekenmerkt door zijn gespleten oppervlak, dat afhankelijk van de leisteensoort fijner of intenser kan zijn.
Uitstekende warmtegeleiders
In ieder geval strelen leisteentegels binnenshuis, maar ook leisteenplaten voor buitengebruik de voetzolen van gepassioneerde blootsvoetslopers – en dat het hele jaar door.
Want net als alle natuurstenen beschikt ook leisteen over een uitstekende thermische geleidbaarheid. Ideale voorwaarden om vloerverwarming te combineren met leisteen.
Best wel stevig!
Leisteen onderscheidt zich vooral door zijn chemische bestendigheid; dat wil zeggen dat wind en weer er net zo min iets aan kunnen doen als de sporen van het dagelijks leven. Natuurlijke leisteen is ongevoelig voor zeer hoge en zeer lage temperaturen en is bovendien onbrandbaar. In tegenstelling tot andere natuurstenen is leisteen iets zachter, waardoor er af en toe kleine krasjes kunnen ontstaan. Meestal verdwijnen deze snel weer door het normale gebruik van de oppervlakken. Bij grotere krasjes kunnen steenverzorgingsmiddelen worden gebruikt om de sporen te herstellen.
Onderhoud en reiniging van leisteen
Net als bij andere natuurstenen is het onderhoud en de reiniging van leisteen geen grote opgave. De natuurstenen vloer is over het algemeen onderhoudsvriendelijk. Over het algemeen is het onderhoud en de reiniging van leisteen zowel binnen als buiten eenvoudig en probleemloos. Door leisteen worden behandeld met een impregnering wordt deze zowel binnen als buiten vuilafstotend.
Wat een kleurenpracht!
Denkt u bij leisteen vooral aan dakpannen in verschillende grijstinten? Niets is minder waar. Deze natuursteen is namelijk een echte kleurrijke verschijning, die in heel uiteenlopende tinten verkrijgbaar is.
De klassieker: grijs en antraciet
De typische kleur van leisteen? Grijs – dat spreekt voor zich. Maar grijs is niet zomaar grijs, het is een trendkleur met veel facetten. Leisteen is verkrijgbaar in talrijke grijstinten en schakeringen, met verschillende nuances en glanseffecten. De leisteentegels Grey Slate uit ons assortiment hebben een lichte grijstint en een subtiele opaalglans. De leisteentegels Mustang daarentegen worden gekenmerkt door een donkere, antracietkleurige tint.
Kleurrijk als een pauw: leisteen Peacock
De naam zegt het al! Kleurrijke leisteen, zoals de Peacock-leisteentegels, is kleurrijke natuurlijke leisteen. Paars, rood en goudgeel domineren het kleurenspel van deze steen.
Overigens: leisteen is er ook in verschillende rode tinten. Rode leisteen geldt als een zeldzaamheid.
Zwart is weer helemaal in! Zwarte leisteen
Nog een klassieker in het kleurenpalet: zwart. Ook bij leisteen zijn er soorten (bijvoorbeeld Black Rustic) die een sensuele en opvallende uitstraling hebben. De typische leisteenpatronen lopen als lichte tekeningen door de steen heen.
Waar komt de kleur van leisteen vandaan?
Leisteen is vanwege zijn fijnkorrelige structuur vaak donker. Leisteen dankt zijn kleur aan kleine hoeveelheden organische koolstof en bitumen die in het gesteente aanwezig zijn. Als er andere bijmengingen in de leisteen zitten, ontstaan er groene en rode tot paarse kleuren. Groen wordt bijvoorbeeld veroorzaakt door het gelaagde silicaat chloriet, dat altijd in deze natuursteen voorkomt. Hoe hoger het chlorietgehalte, hoe intenser de groene kleur. Rood ontstaat door de mineralen hematiet (ijzeroxide) en limoniet (ijzerhydroxide). Afhankelijk van het gehalte aan hematiet en limoniet is het rood meer uitgesproken of slechts subtiel herkenbaar als roodbruin. Een neveneffect van hematiet: de steen wordt harder.
Bijpassende interieurstijlen
Een belangrijke vraag wanneer je voor deze stenen kiest: met welke interieurstijlen passen ze het beste? Het expressieve spel met contrasten is populair, en daarom komt een authentieke vloer van natuursteen bijzonder goed tot zijn recht in een minimalistische interieurstijl. Rechte lijnen en moderne materialen komen bijzonder goed tot hun recht in combinatie met de natuurlijke textuur van de natuursteen. Hetzelfde geldt voor de Scandinavische woonstijl, die over het algemeen wordt gekenmerkt door een ware symfonie van andere natuurlijke materialen, maar ook een duidelijke basis heeft wat betreft vorm en functionaliteit (vergelijkbaar met de moderne stijl).
Multitalent: Toepassingsmogelijkheden
Waar leisteen vroeger vooral werd gebruikt als gevelbekleding of dakbedekking, is het tegenwoordig niet meer weg te denken uit de interieurinrichting. Binnen worden gevelbekleding, panelen of leisteentegels bewust ingezet voor een natuurlijke, accentuerende inrichting. Ook buiten zijn leisteenplaten met hun bijzondere structuur en uitstraling een blijvende favoriet op het terras, maar ook als wandbekleding. In ons assortiment vindt u de opvallende Black Rustic met zijn diepe zwarte basiskleur. In onze winkel vindt u ook een ruime keuze aan tuintegels en tegels in leisteenlook, van klassiek-elegant tot modern.
Het leggen van leisteen
Het is niet alleen een kwestie van esthetiek of een ontwerpkeuze: bij het leggen van leisteentegels en tuintegels spelen maattoleranties duidelijk een rol, aangezien ze mede bepalend zijn voor de legwijze. Vooral leisteentegels met constante afmetingen (dikte 7-12 mm, afwijking in tegeldikte van ca. 1 mm) worden volgens de zogenaamde dunbedmethode gelegd. De lijmlaag van de mortel bedraagt ca. 5 mm en laat daarom nauwelijks variaties in de tegeldikte toe. Om deze reden is de toepassing beperkt tot kleine tot middelgrote formaten, omdat er anders hoogteverschillen tussen de te leggen stenen kunnen ontstaan.
Goed om te weten: afhankelijk van de schilfering of splijting van de steen kunnen er grotere maattoleranties in lengte, breedte en dikte optreden.
Bij het leggen kunnen maattoleranties worden gecompenseerd door te kiezen voor een dikker mortelbed of door de voegbreedte aan te passen.
Grootformaat tegels of tegels met grotere hoogteverschillen in de tegeldikte moeten volgens de middenbedmethode worden gelegd. Hier kan de lijmlaag tot 20 mm bedragen.
Voor buitengebruik raden wij aan om leisteenplaten volgens de gedeeltelijk gebonden legmethode te leggen. Hierbij worden de leisteenplaten van natuursteen in een bed van grind en siergrind gelegd en gevoegd met een waterdoorlatende drainvoeg.
Leisteen zagen
Bij het leggen is niet altijd het juiste formaat voor tegels of platen voorhanden, waardoor leisteen soms op maat moet worden gesneden. De keuze van het snijgereedschap is daarbij belangrijk. Een natzaagmachine biedt tal van voordelen en is heel eenvoudig te huren bij de bouwmarkt. Een andere mogelijkheid is een haakse slijper. In ons magazine vindt u meer informatie over het zagen van leisteen.
De prijs is scherp!
Moet alles wat goed en van hoge kwaliteit is ook duur zijn? Absoluut niet! Sterker nog, bij de aankoop van leisteen kunt u geld besparen. Grondig onderzoek is essentieel en vergeet daarbij het internet niet. Online liggen de prijzen voor leisteen vaak lager dan wanneer u zich beperkt tot lokale vakhandelaren.
Landen van herkomst en winningsgebieden wereldwijd
Leisteen is een gesteente dat overal ter wereld voorkomt. Het komt onder andere in de volgende landen voor:
Leisteen uit Duitsland
Thüringen, Westfalen en het Bergische Land kunnen onder andere worden beschouwd als traditionele Duitse leisteengebieden. Ratschecker-leisteen is vooral bekend in verband met de zogenaamde Rijnlandse winningsmethode. Hierbij worden stapsgewijs platen van vier meter hoog uit de berg gezaagd en gespleten. Zodra een blok is gewonnen, wordt de mijn naar boven toe uitgebreid en wordt er een nieuw leisteenblok gewonnen. Ook de Theumaer-leisteen uit Saksen is in heel Duitsland bekend.
Leisteen uit andere Europese landen
Buiten Duitsland zijn Portugal, Spanje en Scandinavië het vermelden waard. De duurdere Porto-leisteen is nog steeds erg populair en komt uit de Campo-Valongo-vallei in het noorden van Portugal, terwijl Spaanse leisteen in maar liefst 10 regio's van het land te vinden is (o.a. in Galicië en Castilië).
Leisteen over de hele wereld
Daarnaast behoren ook Brazilië, India, Afrika, China en Australië tot de belangrijke leisteenproducenten. Braziliaanse leisteen onderscheidt zich door een lagere prijs dan bijvoorbeeld leisteensoorten uit Europa – en dat bij gelijke kwaliteit.
Twee voorbeelden van Braziliaanse leisteen zijn de groene jade-leisteen en de Mustang-leisteen. De Mustang-leisteen komt voor in de kleuren blauwgrijs, zilver en zwart. Beide soorten hebben ruwe splijtvlakken en zijn alleen geschikt voor gebruik binnenshuis.
Indische leisteen is net zo veelzijdig als zijn land van herkomst, India.
Naast helder gekleurde leisteen is ook Jak-leisteen (bij ons vergelijkbaar met de Black Rustic-tegels) typisch voor India. Deze heeft een zwarte kleur. Afhankelijk van de vindplaats is de leisteen alleen geschikt voor gebruik binnenshuis.
Een Scandinavische variant is de Oppdal-leisteen. Deze heeft een grijze kleur en vertoont groene kleurschakeringen van verschillende intensiteit. Hij is geschikt voor zowel binnen- als buitengebruik.
Ook Afrikaanse leisteen is opvallend. Deze leisteen wordt in talrijke regio’s van Afrika, maar vooral in Zuid-Afrika gewonnen en verwerkt. Aanvankelijk werd hij vooral als dakbedekking gebruikt, voordat hij populair werd als vloerbedekking. Kenmerkend is het sterk gespleten oppervlak, dat hem bijzonder slipvast maakt.
Voor liefhebbers van geologie: wat voor soort gesteente is leisteen?
De informele term 'leisteen' omvat alle gesteenten die zeer goed splijtbaar zijn en uit zeer fijne lagen bestaan. Onder deze overkoepelende term vallen leisteenklei, kleileisteen, glimmerleisteen en olieleisteen. De ontstaansgeschiedenis van deze leisteensoorten loopt sterk uiteen; ze verschillen ook qua uiterlijk en toepassing. Hier volgt een overzicht van de verschillende leisteensoorten.
Leisteenklei
Leisteenklei ontstaat door de afzetting van zeer fijne gesteenteafslijting, meestal op de zeebodem (zogenaamd sedimentgesteente). De hoofdbestanddelen zijn verschillende kleimineralen en kleine hoeveelheden veldspaat, kwarts en glimmer. Door seizoensgebonden schommelingen ontstaan bij de afzetting zeer fijne gelaagdheden. In de loop van miljoenen jaren worden de gesteentelagen steeds dikker en worden ze door hun eigen gewicht samengeperst. Leisteenklei is overwegend niet vorstbestendig en daarom niet geschikt voor gebruik als terrasplaten.
Kleischalie
Als leisteen of kleisteen naar het binnenste van de aarde wordt getransporteerd en de gesteenten worden bedekt met dikke gesteentelagen, kan daaruit kleileisteen ontstaan. Kleischalie is een omgevormd gesteente (metamorf gesteente), d.w.z. dat het gesteente gedurende geologische tijdperken wordt blootgesteld aan hoge druk en hoge temperaturen, waardoor de mineralogie en de structuur ervan veranderen. Er ontstaan nieuwe mineralen (voornamelijk gelaagde silicaten). Deze richten zich naar de aangrenzende druk en groeien allemaal parallel aan elkaar. Deze parallelle oriëntatie is herkenbaar als leirichting en zorgt ervoor dat de leisteen zeer goed splijtbaar is. Kleischalie wordt aanzienlijk sterker verdicht dan schalieklei en heeft een zeer gering wateropnam vermogen. Kleischalie is overwegend vorstbestendig.
Als de druk en de temperaturen hoger waren dan nodig is voor het ontstaan van kleischalie, ontstaat er glimmerkleischalie. Glimmerleisteen is sterker gemetamorfoseerd gesteente, d.w.z. er ontstaan andere mineralen dan bij kleileisteen. Daarbij neemt het glimmergehalte toe en vormen zich andere mineralen, die het uiterlijk van de steen aanzienlijk veranderen. Glimmerleisteen wordt over het algemeen niet toegepast in de natuursteenindustrie.
Olieschalie
Oliehoudende leisteen behoort tot de sedimentaire gesteenten. Bij het ontstaan ervan werden grote hoeveelheden organisch materiaal (bitumen) in het sediment opgeslagen. Het organische materiaal verandert in het gesteente, onder uitsluiting van zuurstof, in olieachtige stoffen. Oliehoudende leisteen wordt daarom graag gebruikt voor de winning van aardolie.
Info: Wat is ‘leisteenkwartsiet’ eigenlijk?
Er zijn echter ook natuursteensoorten die het midden houden tussen leisteen en kwartsiet. Deze natuurstenen hebben een hoger glimmergehalte dan kwartsiet en daardoor een lager kwartsgehalte. En om de verwarring compleet te maken: ook deze stenen zijn goed splijtbaar. Deze hybride stenen combineren de natuurlijke eigenschappen en bijzonderheden van kwartsiet en leisteen. Vraag: tot welke natuursteensoort behoren deze? De zogenaamde„leisteenkwartsieten“ worden, voornamelijk om verwarring te voorkomen, door handelaren vaak gewoon als kwartsiettegels verkocht.